کلام ایام تاریخی – ۶۶۴، ماه شعبان و ایام تاریخی و پرفضیلت آن
*بسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيم*
اعیاد شعبانیه
شب نیمه شعبان – ولادت امام عصر حضرت حجة بن الحسن سلام الله علیه
شب نیمه شعبان پر فضیلت ترین و پر برکت ترین شب های سال بعد از شب قدر است، طبق فرموده امام باقر -علیه السلام- افضل شب های سال است بعد از شب قدر و این کلام شریف را امام صادق از پدر بزرگوار خود امام محمد باقر -سلام الله علیهما- نقل فرموده است.
در چنین شبی رحمت و برکات خدای سبحان مثل نهر عظیمی در سطح عالم و در فضای زندگی انسان ها به جریان می افتد و رحمت و برکات خداوند در آن موج می زند. و همچنین ولادت امام مهدی -علیه السلام- و عجّل الله تعالی له الفرج در چنین شبی سبب افزایش و فراوانی برکات آن شده است.
ما قبلاً و در بعضی از مقالات بخش «کلام ایام تاریخی» عرض کردیم که پروردگار عالمیان از ناحیه رحمت و برکات و فضل عظیم و کَرَم بی پایان خود زمان هایی را برای نزول رحمت و برکات خاصه و فراوان خود برای انسان ها معین فرموده و توسط پیامبران خود -سلام الله علیهم- آن زمان ها را به انسان ها معرفی کرده و به آن ها اطلاع داده است. از جمله آن زمان ها شب و روز جمعه، عید قربان و عید فطر و عید غدیر و دیگر اعیاد است و در رأس همه شب های پر فضیلت «شب قدر» است که فضائل و برکات آن با معیارهای عادی دنیوی قابل سنجش و ارزیابی نمی باشد یعنی فوق حد سنجش و محاسبه با معیارها و ترازوهای دنیوی می باشد.
همچنین خدای سبحان مکان هایی را برای انتشار رحمت واسعه و فراوان خود قرار داده است مثل خانه خدا و کعبه معظمه در شهر مکه و مسجد الاقصی در بیت المقدس و مسجد کوفه در آن شهر و حرم شریف حضرت سیدالشهداء امام حسین -علیه السلام- در شهر کربلا و مکان های دیگری امثال آن ها.
در چنین زمان هایی امکان بهره مندی هزاران برابر ایام عادی برای انسان ها و اهل ایمان وجود دارد و لازم است انسان ها در مسیر جریان های رحمت پروردگار عالم قرار بگیرند، یعنی اول مسیر آن جریان های عظیم رحمت و برکات را شناسایی کنند و زمان برقراری جریانهای رحمت و برکات و نعمت های خاص پروردگار عالمیان خود را به کنار آنها برسانند و ظروف زیادی برای دریافت نعمت ها برای خود فراهم کنند. در بعضی از مقالات قبلی ما مطالبی تحت عنوان «مجاری رحمت خداوند» درباره آن ها بیان کردیم.
در شب بسیار مبارک «نیمه شعبان» که چند ساعت دیگر وارد فضای نورانی آن خواهیم شد. ان شاء الله تعالی- امواج رفیعی از رحمت خداوند و برکات او در آن نهر عظیم که مورد تشبیه قرار گرفت به حرکت در می آید و فضای روح اهل ایمان و اهل اعمال صالح را می شوید و آن ها را از آن نهر سیراب می کند.
اما تذکر یک نکته هم بسیار ضروری است و آن اینکه انسان ها برای دریافت رحمت و نعمت های بیشتر احتیاج به ظرفیت روحی مناسبی دارند و آن توسعه ظرفیت هم، از ناحیه اعمال خودشان و هم تفضّلات پروردگار عالمیان تحقق می یابد.
دریافت نعمت بیشتر و ایجاد زمینه مناسب برای آن به تنهایی از عهده توان عادی انسان ها تحقق نمی یابد و توان انسان ها در این زمینه اندک است! لذا انسان ها احتیاج دارند به امداد اولیاء خاص خداوند و علم و قدرت فوق عادی آن بزرگواران و انجام اعمالی که آن ها از ناحیه آن علم و قدرت ادراکی فوق عادی دارند و تفضّلات خاصی که از طرف خدای سبحان به آن ها عطا شده است.
توضیح اینکه معلمان آسمانی -علیهم السلام- بطور دائم و مستمراً در مسیر ارتباطات خاصی با پروردگار عالمیان قرار دارند و علوم خاصی را از طریق آن ارتباطات دریافت می کنند و خدای سبحان آن ها را مثل خورشیدی در عالم معنی و در فضای ملکوت آسمان ها و زمین قرار داده است و آن ها مأموریت دارند از طرف خدای سبحان که مجاری رحمت او را به بنده ها نشان بدهند، با رفتارها و سخنان خود و آن ها در مسیر هدایت انسان ها بصورت تمام وقت و خستگی ناپذیر فعالیت دارند و محبت قلبی خود را نسبت به ذات قدوس الله درباره مخلوقات و بندگان او به کار می برند.
به عنوان مثال خورشید آن پدیده عظیم نور و حرارت عامل حیات تمامی انسان ها و موجودات بی شمار از جانداران و گیاهان می باشد، اما برای دریافت نور و حرارت خورشید لازم است انسان ها با موقعیت آن و مسیر تابش آن موقعیت خود را تنظیم کنند و خود را در معرض تابش نور و انتقال حرارت آن قرار دهند.
در عالم معنی و باطن این عالم هم نظامی شبیه به همین نظام در حیات ظاهری برقرار است و پیامبران خدا و معلمان آسمانی به منزله خورشیدی هستند که عوامل حیات انسانی و زندگی عقلانی از وجود آن ها منتشر می شود و به فضای زندگی آن ها منتقل می شود. اما برای بهره برداری از آن جریان حیات بخش لازم است انسان در فضای آن وارد شود و از برکات آن بهره مند گردد.
پس لازم است انسان ها اطلاعاتی را از خورشید و خواص آن و میزان نیاز به آن برای ادامه زندگی توأم با صحت و سلامت و آسایش و رفاه بدست آورند و از دانشمندان و تحقیقات و مطالعات آن ها و استادان و معلمان در این زمینه بهره مند شوند، تا بهره مندی آن ها از این نعمت عظیم خداوند بیشتر شود.
در عالم معنی هم وضعیت شبیه همین وضعیت است و جهت تعالی و برتری نوع حیات حقیقی و اصلی انسان، یعنی حیات انسانی او – علاوه بر حیات جانداری او نیاز به آن انسان های متعالی دارای علم و قدرت فوق عادی بیشتر است و نیاز به فعالیت در فضای «حیات طیبه» و حیات برتر انسانی بیشتر است.
اکنون و در حال ورود به فضای نورانی بسیار وسیع شب نیمه شعبان قرار گرفته ایم و چند ساعت دیگر آن جریان عظیم رحمت و آن چشمه برکات آسمانی شروع می شود. ابتداء لازم است برای رسیدن به شب نیمه شعبان و مسیر جریان رحمت خاص پروردگار عالمیان شکر زیادی به جا آوریم و بعد از آن، شکر دیگری جهت آشنایی و ارتباط با معلمان آسمانی و علم و ایمان و عرفان آن ها و جاذبه های اخلاقی آن ها به جا آوریم و بعد از آن برویم سراغ سخنان و رفتار های آن ها که در منابع علمی و کتاب های دعا ذکر شده است.
سرانجام با اصرار زیاد و تضرع به پروردگار عالم و تذلل برای او توفیق عمل جدی و خالصانه در شب نیمه شعبان و بقیه ایام ماه نورانی شعبان را از او درخواست کنیم و برای حصول این توفیق دعا کنیم.
اعمال شب و روز نیمه شعبان بطور مبسوط در کتاب های دعا بالخصوص کتاب شریف «مفاتیح الجنان» تألیف شیخ عباس قمی (رحمة الله تعالی علیه) بخش اعمال نیمه شب شعبان نوشته شده و این کتاب بسیار سهل الوصول است.
مناسبت دارد که برای توفیق بیشتر برای اعمال و عبادات این شب از خود وجود مبارک امام عصر -عجل الله تعالی له الفرج- و حضرت سیدالشهداء امام حسین -علیهما السلام- کمک بطلبیم و با سلام به آن ها درخواست شفاعت کنیم به درگاه خدای غنّی کریم. و همچنین از دیگر معلمان آسمانی -علیهم السلام- بالخصوص وجود مبارک پیامبر خدا -صلی الله علیه و آله و سلم- که این ماه شریف به او تعلق دارد.
لازم به تذکر است که یکی از اعمال این شب مبارک زیارت حضرت امام حسین -علیه السلام- است.
مجدداً مثال خورشید و نقش آن را در زندگی انسان ها و جانداران و نباتات مورد توجه قرار می دهیم. لازم به تذکر است که خدای سبحان از ناحیه نور و حرارت این پدیده عظیم نظامی در روی زمین برقرار کرده است و این نظام حیات بدون آن برقرار نمی ماند و حیات دنیوی انسان امکان پذیر نخواهد بود و حتی بدون آن این نوع حیات هم به وجود نمی آمد. و اگر این نور و حرارت نبود یا قوانین حاکم بر چند نوع حرکت و جریان خورشید و زمین که دور آن می چرخد دچار اختلالی می شد، حیات انسان ها در روی زمین و جانداران و گیاهان بطور کلی دچار اختلال می شد و از بین می رفت.
قدرت خدای سبحان و مشیت و اراده او از ناحیه موقعیت خورشید در نظام حیات انسان و خواص آن و قوانین حاکم بر آن جریان یافته و استمرار دارد و انسان ها از جهات مختلف به آن نیازمند هستند و بدون آن و بدون تابش نور و انتقال حرارت آن به زمین و فضای حیات دنیوی انسان ها، اصل حیات آن ها امکان پذید نخواهد بود.
در عالم باطن و عالم معنی و حیات ملکوتی انسان هم مشیت و اراده حیات بخش ذات قدوس الله -عزّوجلّ- از ناحیه وجود یکی از حجت های او در مقام نبی یا رسول یا امام برقرار می باشد. حجت خداوند در روی زمین نقش حیاتی زندگی انسان ها دارد. یعنی در زندگی انسانی آن ها، جدا از حیات جانداری و علاوه بر آن. حجت خداوند در روی زمین در هر زمانی و بطور مستمر عامل انتقال رحمت و نعمت های پروردگار عالمیان به انسان ها است و حیات حقیقی انسان ها از این طریق استمرار می یابد. نقش او در فضای زندگی حقیقی انسان ها شبیه نقش اکسیژن در زندگی جسمانی و جانداری آن ها است. به طوری که اگر دقایقی جریان تنفس انسان قطع شود و اکسیژن به بدن او نرسد، ادامه حیات جسمانی و جانداری او متوقف خواهد شد و آن انسان حیات جسمانی خود را از دست خواهد داد و دچار حالتی به نام مرگ خواهد شد.
ما بارها در مقالات قبلی متذکر این موضوع شده ایم که انسان ها از یک لحاظ دارای دو نوع حیات هستند از ناحیه دمیده شدن دو نوع «روح» در بدن آن ها. یکی به نام «روح جانداری» و دیگری به نام «روح انسانی» و این دو نوع حیات در عالم دنیا با یکدیگر متصل هستند. همچنین متذکر شده ایم که اتصال این دو نوع حیات با یکدیگر در عالم دنیا در صورت غفلت انسان و عدم توجه لازم به حقیقت حیات سبب فریب خوردن انسان می شود به طوری که برقراری حیات جانداری را زندگی حقیقی می پندارد. توضیح اینکه حیات جانداری در وجود انسان از دوره قبل از تولد او برقرار می شود و در دوره نوزادی و کودکی عمدتاً همان نوع از حیات در وجود او جریان می یابد، اما حیات انسانی بعداً و به تدریج در وجود او پدید می آید. اما عموم انسان ها جز عده قلیلی از آن ها به اختلاط و اتصال این دو نوع حیات توجهی ندارند و هر دو را با هم و یک نوع حیات تلقی می کنند و وقتی نیازهای وجود جسمانی آن ها تأمین می شود، احساس رضایت و آرامش دارند و از همان نوع زندگی بطور موقت و بصورتی ظاهری و آنی قانع می شوند. یعنی وقتی این گروه از انسان ها به غذای موردنیاز خود دسترسی دارند و مسکنی هم در اختیار دارند و خطری هم زندگی آن ها را به طور آشکار تهدید نمی کند و دچار نوعی بیماری هم نیستند و با اعضاء خانواده خود و عده ای از دوستان امکان مصاحبت و مجالست دارند، از زندگی خود رضایت پیدا می کنند.
اما وقتی از ناحیه بعضی از افراد جامعه خود و رفتارهای ظالمانه آن ها دچار نا امنی و خسارتی می شوند یا امنیت آن ها به نا امنی و اختلال تبدیل می شود، متوجه ارزش های معنوی و انسانی می شوند و نیاز به رفتارهای کریمانه و توأم با آسایش و آرامش را در خود احساس می کنند.
اگر مملکتی و جامعه ای که انسان در آن زندگی می کند مورد حمله دشمنان آن مملکت و جامعه قرار بگیرد وعده ای از انسان ها در اثر آن حادثه جنگی کشته یا مجروح شوند و لوازم زندگی انسان ها تخریب شود و از بین برود، در آن صورت نیاز به امنیت و آسایش و رفتارهای بزرگوارانه و عدالت و برقراری قوانین عالمانه و عاقلانه مورد توجه انسان ها قرار می گیرد و عدم یا کمبود آن ها احساس می شود.
وقتی در یک وضعیت جنگی تحمیل شده برای یک جامعه اموال و دارایی ها و بناها و مدارس و بیمارستان ها و عوامل آسایش و رفاه انسان ها تخریب شد و انسان ها دچار محرومیت هایی شدند و عده از انسان ها سلامت خود و امنیت خود و حیات خود را از دست دادند، در آن صورت نیاز به ارزش های اخلاقی مثل عدالت و رعایت حقوق هم نوعان و سعی و تلاش برای برقراری نظام حیات کریمانه انسانی، احساس می شود.
حجت پروردگار عالمیان و سفیران آن ذات قدوس سبب انتقال رحمت و برکات او به انسان ها می شوند و نقش آن ها در حیات حقیقی انسان ها شبیه نقش خورشید در حیات جسمانی و جانداری آن ها است و رحمت و برکات خداوند در حیات معنوی و حقیقی انسان ها از عالم ربوبیت به وجود مبارک آن ذوات مقدسه می تابد و به فضای زندگی حقیقی انسان ها منعکس می شود و آن نوع حیات در عالم برقرار می ماند.
انتقال لوازم حیات انسانی به فضای زندگی دنیوی انسان ها از اولین روز خلقت این موجود در روی زمین برقرار شده و تا زمان برقراری آن نظام زندگی استمرار خواهد یافت.
صاحبان مقام «نبوت» و «رسالت» و «امامت» در طول دوره حیات انسان ها عامل و سبب انتقال نعمت های بی شمار خدای سبحان بر انسان ها بوده اند و این نوع توسطیت بین ذات قدوس الله و بین انسان ها دائماً برقرار خواهد بود.
این موضوع یعنی: توسطیت شخصیت های قدسی و معلمان آسمانی -سلام الله علیهم- اگر چه مورد غفلت اکثر انسان ها در زمان های مختلف قرار گرفته و در زمان ما هم توجهات لازم به آن معطوف نمی شود و جز عده قلیلی از انسان ها -عمدتاً دانشمندان و متفکران- توجه لازم را به آن معطوف نمی کنند، اما نظریه تعجب آوری نیست و بلکه عین واقعیت است. چون وقتی عوامل حیات میلیون ها و میلیاردها انسان و دیگر جانداران و نباتات و درختان بی شمار از ناحیه خورشید و موقعیت و تابش نور و انتقال حرارت آن در روی زمین برقرار می شود و ادامه می یابد تعجبی نخواهد داشت که عامل حیات حقیقی انسانی هم از ناحیه حجت های پروردگار عالمیان و سفیران او در بین انسان ها به فضای زندگی آن ها منتقل شود.
حجت های پروردگار عالمیان به منزله خورشیدی هستند در فضای حیات انسانی و عوامل و اسباب آن نوع حیات از طریق توسطیت آن ها برقرار شده و استمرار خواهد یافت و این نوع ارتباط بین خدای سبحان و انسان ها دائما برقرار خواهد ماند.
نظام حیات انسانی با تعریفی که دانشمندان انسان شناس برای آن ذکر کرده اند و در بعضی از مقالات قبلی هم موردتذکر قرار گرفت، در بعضی زمان ها و در جوامع مختلف دچار اختلال ها و نابسامانی ها شده و این نوع آفت حیات مستمراً و در تمام دوره حیات انسان ها و در بین ملت ها و جوامع مختلف پیدا شده است و خسارت های زیادی به حیات انسانی وارد کرده است. هزاران بار در نقاط مختلف روی زمین جنگ ها و آشوب ها و درگیری ها و خشونت ها وقوع یافته و هزاران انسان و بلکه تعداد بیشماری از آن ها در آن حوادث کشته یا زخمی شده اند و خانه ها و مزارع و ساخته های دست انسان ها آتش زده شده یا تخریب شده است و امنیت و آرامش انسان ها به فضای ترس و وحشت و نا امنی تبدیل شده است. و این نوع حوادث نامطلوب در سطح جوامع محتلف استمرار دارد. و بلکه همراه با پیشرفت های علمی، روش ها و لوازم کشتار انسان ها هم متحول شده و شمشیر و نیزه و لوازم ساده قدیمی جنگی و آدم کشی تبدیل شده به موشک ها و بمب های ویرانگر و سلاح های شیمیایی و اتمی و بطور کلی لوازم پیشرفته کشتار انسان ها و تخریب فضای زندگی آن ها.
اما آخرین حجت پروردگار عالمیان و ذخیره خدای سبحان و بقیة الله حضرت حجت بن الحسن امام عصر سلام الله علیه در فضای خاصی در عالم طبق اراده پروردگار عالمیان به صورتی غیر آشکار زندگی می کند و منتظر فراهم شدن زمینه مناسب برای یک قیام جهانی و تغییر نظام زندگی انسان ها و تحولی اصلاحی در آن نظام در حال انتظار به سر می برد.
قیام جهانی امام مهدی -عجلّ الله تعالی له الفرج- احتیاج به یک زمینه مناسب و مساعدی دارد و آن زمینه برای آن تحول عظیم لازم است به وجود بیاید. مثل تحولی که توسط بعضی از پیامبران در نقاطی از زمین برقرار می شد و مدتی ادامه می یافت و آثار و نتایج آن نوع تحول در نقاطی از زمین مجموعاً در اخلاق انسانی عمومی جهانی و فرهنگ مشترگ بین جوامع مختلف ذخیره می شد و سرانجام در زمینه فرهنگی و فکری آن احول عمومی جهانی به کار بسته خواهد شد.
بحث در نوع زندگی حضرت امام عصر -سلام الله علیه- و حکمت غیبت طولانی او و نقش او در زندگی انسان ها در دوره غیبت و لوازم ظهور و قیام او در شماره های دیگری از این مقالات ادامه خواهد یافت.
الیاس کلانتری